Esencan Hastanesi Facebook Sayfası Esencan Hastanesi Twitter Sayfası Esencan Hastanesi Instagram Sayfası Esencan Hastanesi Harita Esencan Hastanesi Telefon
444 0 212
Bilgi ve Randevu

Barsak pasajının çeşitli nedenlerle engellenmesiyle ortaya çıkan, gaz ve gaita çıkışının olmayışı, karında şişlik, ağrı ve kusmalarla kendini gösteren klinik bir tablodur. Bu durum mekanik bir nedenle ortaya çıktığı gibi paralitikte olabilir. Paralitik ileuslarda hipovolemi, elektrolit kayıpları(Na,K) bağırsak enfeksiyonları ve toksinler etmen olabilir. Bizi burada mekanik bağırsak tıkanıklıkları ilgilendirmektedir. Her yaşta görülebilirlerse de sebep olan etmenler yaşlara göre değişiklik gösterirler. Yenidoğanlarda daha çok konjenital anomaliler ön planda iken bebek ve çocuklarda invajinasyonlar, fıtıklara bağlı inkarserasyonlar, malrotasyonlar, postoperatif adezyonlar ve bantlara bağlı obstrüksüyonlar daha sık görülür.

Klinik Tablo: Yaşlara göre değişmeyen ortak semptomlar gösterirler.

1.Gaz ve gaita çıkaramama: Bu yeni doğanda kendini mekonyum çıkaramama ile gösterir. Yenidoğan mekonyumunu %96 sıklıkla ilk 24 saatte çıkarırken, %99,8'i ilk 48 saatte çıkarmış olur. Bu nedenle ilk 2 günde mekonyum çıkaramayanlarda mekanik bir tıkanıklık akla gelmelidir. Daha önce normal olan bebek ve çocuklarda gaz ve gaita çıkışını olmayışı obstrüktif bir nedenin varlığını düşündürmelidir.

2.Karında şişlik(distansiyon) : Gaz ve gaitanın çıkamaması sonucu barsakların gazla gerilmesiyle karın şişer. Önündeki engeli yenmek için artan barsak peristaltizimine bağlı olarak ta karın ağrısı ortaya çıkar.

3.Kusma: Öndeki engeli yenmek için başlangıçtan itibaren gittikçe artan peristaltik hareketler bir süre sonra barsak kaslarının yorulması ve lümen içindeki durgunluk sonucu bakteri sayısının hızla artmasıyla ortaya çıkan toksinlerin kas aktivitesini etkilemesi sonucu peristalsizim azalır ve durur. Paristaltik hareketin tersine dönmesiyle önce mide içeriği kusulur.

Eğer tıkanıklık devam ederse bunu safralı kusmalar, daha sonrada gaitavi kusmalar takip eder. Hasta hızla dehidratasyona girer. Kusmuğun aspire edilmesi önemli akciğer sorunlarına yol açtığı için bu hastalara mutlaka nazogastrik sonda takılmalı ayrıca bu yoldan kayıp sıvı miktarları ölçümü yapılmalıdır.

Sebepler

I.Yenidoğan bağırsak tıkanıklıkları

  1. Ano-rektal malformasyonlar(anüs imperforatus, anal atrezi, rektal atrezi).
  2. Mekonyum tıkanç sendromu
  3. Mekonyum ileus
  4. Hirschprung hastalığı(Aganglionozis)
  5. İleal ve jejunal atrezi-stenozlar
  6. Duodenal atrezi ve stenozlar
  7. Annüler pankreas
  8. Preduodenal portal ven
  9. Pirol stenozu, antral web ve stenozlar
  10. Mide volvolusu
  11. Hiatus hernisi
  12. Diyafragma hernisi
  13. Malrotasyon ve konjenital peritoneal bantlara bağlı volvulus
  14. Mezenter defenktinden hernileşme ve inkarserasyon
  15. Meckel divertikülü artığına bağlı volvulus
  16. Enterik kistler
  17. Gastrokizis

II. Bebek ve Çocuklarda barsak tıkanıklıkları

  1. İnvajinasyon
  2. Malrotasyon ve peritoneal bantlara bağlı volvulus
  3. Mezenter fıtıkları
  4. Meckel divertikülü volvulus ve invajinasyonları
  5. Ameliyat sonrası adezyonlar ve perıtoneal bantlara bağlı tıkanıklıklar
  6. Enterik kistler
  7. Enterik duplikasyonlar
  8. Askaris topağına bağlı ileal obstrüksiyon
  9. Trıko-bezoarlara bağlı mide çıkışı tıkanıklıkları
  10. Gastrik volvulus
  11. Hiatus hernileri
  12. İnce ve kalın bağırsak tümörleri

Tanı: Öyküde mide içeriğinin kusulması, mide çıkışında bir tıkanıklığı düşündürürken, safralı kusmalar duodenal, jejunal, ileal ve kolonik obstrüksiyonları işaret eder. Fizik muayenede karında saptanan distansiyon ne kadar yaygın ve büyükse tıkanıklık seviyesi o kadar distaldedir (aşağıdadır).Göbek çukuru kaybolur. Üst batında ki distansiyon mide çıkışı, duedonum ve jejunal tıkanmayla ilgilidir.

Yenidoğanların en önemli tıkanıklık nedenlerinden biri olan imperfore anüs ve cloakal malformasyonları atlamamak için anüs ve perinenin dikkatlice gözlenmesi gerekmektedir. Palpasyonda karın gergin ve ağrılı olduğunda bulgu saptanamayabilir. Ancak ele bir kitle geldiğinde bu volvulusa bağlı gerilmiş bir barsak ansı, tümör, askaris tıkacı veya invajinasyon kitlesine ait olabilir.

Radyolojik İnceleme: Ayakta direkt karın grafisi en faydalı tanı aracıdır. Sıvı-gaz seviyelerinin varlığı barsak tıkanıklığın işaretidir. Sıvı-gaz seviyesinin sayısı tıkanıklık yeri hakkında bilgi verir. Mide çıkışı tıkanıklığında sadece bir adet sıvı-gaz seviyesi görülürken duodenal obstrüksiyonda iki adet(double-bubble),jejunal tıkanıklıklarda 3-4 adet sıvı-gaz seviyesi görülür. Daha fazla sıvı-gaz seviyesi ileal veya kolonik tıkanmayı düşündürmelidir. Karın alt bölümündeki opasite peritoneal apse veya perforasyon delilidir. Dİyafragma altında tek veya iki taraflı hilal şeklinde hava görünümü bağırsak perforasyonun en kesin delilidir.

Ağızdan veya rektumdan opak madde verilerek yapılan indirekt radyolojik incelemelerde tıkanıklık yeri ve tıkanma sebebi saptanabilir. Üst gastro-intestinal sistem tıkanıklıklarında mide ve duodenal obstrüksiyonlar net olarak belirlenir. Kolon grafisinde malrotasyonlar invajinasyon, tümörler, kolonık duplikasyonlar ve aganglionozis tanısı konabilir.

Abdominal ultrasonografi ile kistlik yapılar(mekonyum kisti, mezenterik kist),intra abdomınal apse formasyonları, volvulus, invajınasyon, akut apandisit, tümörler ve içsel tıkaçlara bağlı triko-bezoarlar, asgaris yumağı ve lenfomalara bağlı obstrüksiyonlar tanımlanabilir.

BT ve MR ayrıntılı inceleme için başvurulabilecek diğer tanı yöntemleridir.

Tedavi: Cerrahidir. Herhangi bir nedenle barsak tıkanıklığı düşünülen hastaya nazogastrik sonda konup sıvı elektrot tedavisi başlanarak en kısa zamanda Çocuk Cerrahisine sevk edilmelidir. Çocuk Cerrahisi merkezinde hızla hareket edilerek hastanın parametreleri ölçüldükten ve durumu stabilleştikten sonra ameliyata alınır. Hastalığın tipine uygun cerrahi girişim uygulanır.

Erken cerrahi girişimle mortalite ve morbidite son derece azalmıştır.

Tavsiyeler: Karın ağrısı, kusma, distansiyon, gaz ve gaita çıkışı olmayan hastalar barsak tıkanıklığı düşünülerek zaman geçirmeden bir çocuk cerrahisi merkezine sevk edilmelidir.

Prof. Dr. Gazi AYDIN
Çocuk Cerrahisi Uzmanı

 

ONLINE İŞLEMLER